Tarczyca a miesiączki, płodność, libido

Tarczyca a miesiączki, płodność, libido. Zarówno nadczynność jak i niedoczynność tarczycy mogą wpływać na zaburzenia miesiączkowania. Problem wpływu nadczynności tarczycy na zatrzymanie miesiączkowania stwierdził już w 1840 roku von Basedow (od nazwiska Basedowa oraz Graves’a powstał synonim choroba Graves’a i Basedowa).

Hormony tarczycy współdziałają z estrogenami i progesteronem w utrzymaniu prawidłowej czynności macicy. Wpływają bezpośrednio (przez receptory dla hormonów tarczycy obecne w jajnikach) oraz pośrednio (m.in, przez wpływ na SHBG, które jest nośnikiem hormonów płciowych w organizmie, prolaktynę). Dlatego też u kobiet z zaburzeniami czynności tarczycy pojawiają się zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia płodności, zaburzenia w sferze seksualnej.

 

Niedoczynność tarczycy przed okresem dojrzewania prowadzi do jego opóźnienia. U kobiety dojrzałej w przebiegu niedoczynności tarczycy dochodzi do spadku stężenia całkowitego stężenia żeńskiego hormonu płciowego-estradiolu. Stężenie prolaktyny (PRL) ulega podwyższeniu co może doprowadzić do mlekotoku.  Pojawiają się zaburzenia miesiączkowania (wystepują 3x częściej niż u zdrowych kobiet). Najczęściej cykle ulegają wydłużeniu (trwają dłużej niż 35 dni), czasami miesiączka może nie pojawiać się nawet przez kilka miesięcy. Miesiączki stają się obfite co jest związane m.in. ze zmniejszeniem stężenia czynników krzepnięcia. Cykle mogą stać się bezowulacyjne co prowadzi do zaburzeń płodności. Zmniejszeniu może ulec libido szczególnie w ciężkich postaciach niedoczynności.

Stopień zaburzeń jest proporcjonalny do ciężkości niedoczynności tarczycy jednak mogą być obserwowane nawet u pacjentek z nieznaczną niedoczynnością tarczycy. Z drugiej strony niedoczynność tarczycy nie chroni kobiety przed zajściem w ciążę. Szansa zajścia w ciążę jest obniżona i zmniejsza się w miarę wzrostu niedoczynności. Zajście w ciążę w okresie niedoczynności tarczycy, nawet w początkowym okresie jej rozwoju stwarza zagrożenie zarówno dla dziecka jak i matki.

Prawidłowe wyrównanie niedoczynności tarczycy poprzez podawanie odpowiedniej dawki tyroksyny prowadzi zazwyczaj do normalizacji cykli i ustępowania wszystkich niekorzystnych zaburzeń.

 

Nadczynność tarczycy przed okresem dojrzewania może prowadzić do opóźnienia miesiączkowania. U kobiet z nadczynnością tarczycy obserwuje się zwiększenie stężenia estradiolu. Mogą wystąpić zaburzenia miesiączkowania: brak miesiączek, wydłużenie cyklu, skrócenie cyklu, krwawienia mogą być mniej obfite. U kobiet palących papierosy oraz z ciężkimi postaciami nadczynności tarczycy zwiększa sie ryzyko w/w zaburzeń. Moga pojawić sie cykle bezowulacyjne, zaburzenia płodności jednak zazwyczaj cykle są owulacyjne co wiąże sie z ryzykiem zajścia w ciążę w trakcie trwajacej nadczynności tarczycy.  Częściej pojawiaja sie zaburzenia dotyczace sfery seksulanej.

 

Diagnostyka. W przypadku zaburzeń miesiaczkowania, niepłodności zazwyczaj pierwszym lekarzem zlecającym diagnostyke tarczycy jest ginekolog. Jednak po zgłoszeniu takich dolegliwości szczególnie w przypadku współwystępowania innych objawów typowych dla zaburzeń czynności tarczycy (nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy) lekarzowi rodzinnemu pacientka powinna zostać skierowana na dalszą diagnostykę (lekarz rodzinny zazwyczaj kieruje na badanie TSH i z wynikiem tego badania do endokrynologa).

 

Podsumowanie.

    1. Nadczynność i niedoczynność tarczycy moga prowadzić do zaburzeń miesiaczkowania (zmiana długości cykli, nasilenia krwawień miesięcznych), zmniejszenia szans na zajście w ciążę, zaburzeń w sferze seksualnej (np obniżenie libido).
    2. Część kobiet pomimo występującej nadczynności lub niedoczynności tarczycy może zajść w ciążę
    3. Zajście w ciążę w okresie nadczynności jak i niedoczynności tarczycy stwarza ryzyko zarówno dla kobiety jak i płodu, dlatego przed planowaną ciążą powinna zostać wyrównana czynność tarczycy (okres od wyleczenia, sposób prowadzenia i przygotowania do ciąży w oddzielnych artykułach) nadczynność tarczycy w ciąży i niedoczynność tarczycy w ciąży
    4. W przypadku zaburzeń miesiączkowania, zaburzeń płodności lekarz rodzinny, prowadzący ginekolog, endokrynolog powinni skierować pacjentkę na badania hormonalne.
    5. W przypadku rozpoznania zaburzeń czynności tarczycy należy jak najszybciej rozpocząć leczenie