Biopsja tarczycy- biopsja aspiracyjna cienkoigłowa celowana (BACC) jest wykonywana celem oceny cytologicznej zmian ogniskowych w tarczycy (szczegóły w dziale dotyczącym wola guzkowego, raka tarczycy). Czasami bywa pomocna w diagnostyce zapaleń tarczycy (podostre, ropne). Może służyć do opróżnienia przestrzeni płynowych w tarczycy. Obecnie zgodnie ze standardami BACC można wykonywać jedynie pod kontrolą usg z użyciem igieł o średnicy 0,4-0,6 mm. Jest to badanie zazwyczaj niebolesne, mało inwazyjne. Bardzo istotne jest aby było wykonywane przez osobę doświadczoną i najlepiej współpracującą z endokrynologiem kierującym, a następnie oceniającym wynik. Odsetek wyników fałszywie dodatnich i ujemnych jest niewielki i sięga około 5%. Podobnie jak w przypadku innych badań ostateczne rozpoznanie stawia lekarz prowadzący na podstawie kompletu informacji (badanie chorego, wyniki badań hormonalnych, usg, BACC).
Wybrane zalecenia z Polskich Rekomendacji z 2010
Rekomendacje zostały przygotowane przez Polską Grupę do spraw Nowotworów Endokrynnych. Grupa ustalająca obecnie obowiązujące w Polsce rekomendacja została powołana przez wszystkie najważniejsze w Polsce Towarzystwa w tym m.in. Polskie Towarzystwo Endokrynologiczne, Polskie Towarzystwo Tyreologiczne, Towarzystwo Chirurgów Polskich, Polskie Towarzystwo Chirurgii Onkologicznej, Polskie Towarzystwo Onkologiczne, Polskie Towarzystwo Medycyny Nuklearnej, Polskie Towarzystwo Endokrynologii Dziecięcej, Polskie Towarzystwo Ultrasonograficzne.
Biopsja zmian w tarczycy przy guzkach pojedynczych
- guzek pojedynczy potwierdzony jako zmiana ogniskowa w usg (>= 5 mm we wszystkich wymiarach), jeżeli nie jest guzkiem scyntygraficznie autonomicznym (nie jest guzkiem gorącym w scyntygrafii).
- guzek wykryty w USG > 1 cm w dwu wymiarach, jeżeli nie ma innych ognisk o wyższym ryzyku złośliwości, szczególnie jeśli lity, hipoechogenny.
- guzek wykryty w USG 0.5 – 1 cm jeżeli obecna przynajmniej 1 istotna cecha kliniczna lub usg o dużej sile predykcyjnej ryzyka złośliwości
- każdej wielkości, jeśli stwierdzono przerzuty raka tarczycy do węzłów chłonnych lub odległe
Biopsja zmian w tarczycy przy guzkach mnogich
- kryterium głównym wyboru guzka do biopsji nie jest wielkość guzka, ale cechy ryzyka złośliwości
- ponieważ wielkość guzka > 4 cm zwiększa ryzyko jego złośliwości, każdy guzek spełniający to kryterium powinien być bioptowany
- jeżeli w wolu guzkowym jest więcej ognisk, kolejność BAC zależy od ultrasonograficznych i klinicznych kryteriów złośliwości
- jeżeli w wolu guzkowym jest więcej ognisk, dopiero ujemny wynik, w przynajmniej 3-4 guzkach stanowi wystarczające wykluczenie ryzyka wola złośliwego
- jeżeli guzki są mnogie i podobne, a nie wykazują cech złośliwości, dopuszczalne jest bioptowanie tylko największego